केळी लागवड पध्दतीलागवड पध्दती I पिक संरक्षण


केळी पिकास लागवडीपुर्वी 1 एकर क्षेत्रात ५ ते १० बैलगाडया भरुन कुजलेले शेणखत, ५०० किलो निंबोळी पेंड तसेच ५०० किलो गांडुळ खत घालावे. त्यासोबतच २५० किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट द्यावे. लागवड करण्यापुर्वी जमिनीत थायमेट एकरी १० किलो, व मॅन्कोझेब ५०० ग्रॅम ते १ किलो टाकावे. तसेच जर बेण्यापासुन लागवड होणार असेल तर २०० लिटर पाण्यातुन ५०० मिली क्लोरोपायरीफॉस, ५०० ग्रॅम मॅन्कोझेब व २५० ग्रॅम बाविस्टीन तसेच २०० ग्रॅम पोटॅशियम ह्युमेट ग्रॅन्यअल्स, व १०० ग्रॅम सिलीका च्या द्रवाणात १००० खोड ५ मिनीट बुडवुन मग लागवड करावी. केळी लागवड करतांना परिसरातील करपा (सिगाटोका) रागाच्या लागणीच्या अनुभवानुसार योग्य अंतरावर लागवड करावी. खालिल तक्त्यात केळी पिकांच्या लागवड अंतरानुसार किती रोप बसतिल या बाबत आकडे दिलेले आहेत.


रोपांतील अंतरओळींतील अंतरप्रती हेक्टर रोपांची संख्याप्रती एकर रोपांची संख्या
मिटरफुटमिटरफुट
1.551.5544441778
1.861.8630861235
1.551.8637041481
1.655.52.1728861154
1.655.51.8633671347
1.241.8646301852

केळी लागवडीचा हंगाम -

केळीची लागवड खरिप, रब्बी आणि काही भागात उन्हाळी हंगामात देखिल केली जाते.

केळी पिकाच्या वाढीच्या अवस्था –

अुन.क्र.वाढीचा काळदिवस
1.सुरवातीची वाढ0-30 दिवस
2.शाकिय वाढीचा काळ30-60 दिवस
3.महत्वाच्या वाढीचा काळ60-90 दिवस
4.सुप्तावस्थेत घड तयार होण्याचा काळ90-120 दिवस
5.निसवणीचा काळ180-240 दिवस

केळी पिकांस द्यावयाच्या जमिनीतील खतांचे वेळापत्रक पुढील प्रमाणे आहे. (किलो प्रती १००० खोड)

लागवडीनंतर दिवसनत्रस्फुरदपालाशझिंक सल्फेटफेरस सल्फेटकॅल्शियम नायट्रेटमॅग्नेशियम सल्फेटगंधकबोरॉन
0-15 दिवस252525000000000000
30-40 दिवस252550101010250100
60-70 दिवस250025000000250100
90-100 दिवस0010000505052501250 ग्रॅम
120-130 दिवस250050000000000000
150-160 दिवस0000002.500000001250 ग्रॅम
180-200 दिवस0010502.500002501250 ग्रॅम
240-250 दिवस250050002.5000000100 ग्रॅम
300 - 310 दिवस250050000000000000
एकुण-150703252017.52510005850 ग्रॅम

केळी पिकाची पालाशची गरज ही जास्त असल्या कारणाने त्या पिकासाठी देण्यात येणा-या रासायनिक खतांच्या शिफारशीत मॅग्नेशियम सल्फेट चे प्रमाण १०० किलो प्रती १००० खोड करण्यात आले आहे. या १०० किलो मॅग्नेशियम सल्फेट खतांतुन ९ किलो मॅग्नेशियम पिकास मिळतो. पालाश युक्त खतांच्या जास्त वापराने केळी पिकांत मॅग्नेशियमची कमतरता सतत जाणवत असते, शिवाय या कमतरतेमुळे मुळांच्या वाढीवर तसेच केळीच्या आकारावर विपरित परिणाम जाणवतात. केळी पिकांस पालाश युक्त खतांसोबत मॅग्नेशियम चा वापर करु नये.
तसेच वरिल पत्रका व्यतिरिक्त देखिल पालाश चे प्रमाण ५०० किलो प्रती १००० खोड पर्यंत वाढवता येते.
वरिल खतांचे शिफारस पत्रक हे रावेर, यावल तसेच मुक्ताईनगर परिसरात काम करित असतांना केळी पिकाच्या पक्वतेच्या काळातील नत्र तसेच पालाश खतांच्या वापरातुन आढळुन आलेल्या उत्पादन वाढीवरुन तयार केलेले आहे.
पिकाची वाढीची अवस्थाफवारणीची खतेप्रमाण प्रती लिटर पाणी
लागवडीनंतर 20 ते 30 दिवस19-19-194-5 ग्रॅम
चिलेटेड झिंक1 ग्रॅम
लागवडीनंतर 45 ते 60 दिवसकॅल्शियम नायट्रेट2-3 ग्रॅम
बोरॉन 20 टक्के1 ग्रॅम
केळ फुल तोडल्यानंतर 3 ते 7 दिवस13-00-454-5 ग्रॅम
मायक्रोन्यट्रिएंटस2-3 मिली
वरिल फवारणीनंतर 8 दिवसांनी13-00-504-5 ग्रॅम
जी.ए. 310 पीपीएम (1 ग्रॅम प्रती 100 लि. पाणी)
वरिल फवारणीनंतर 8 दिवसांनी00-00-504-5 ग्रॅम
वरिल फवारणीनंतर 8 दिवसांनी13-00-454-5 ग्रॅम